नेपाल की 20% विकास दर की क्रांति: कल्किवाद है चाबी

नेपाल की 20% विकास दर की क्रांति: कल्किवाद है चाबी

क्या हो अगर नेपाल हर साल 20% की दर से लगातार 20 वर्षों तक विकास करे? ऐसा आज तक किसी देश ने नहीं किया — न चीन ने, न भारत ने, और न ही पश्चिमी शक्तियों ने। चीन ने कभी-कभार दो अंकों की विकास दर देखी, पर वह भी सीमित वर्षों के लिए। भारत औसतन 7% के आसपास रहता है। यूरोप और अमेरिका 2% छू लें तो जश्न मनाते हैं।

लेकिन नेपाल — जो अक्सर एक प्रेषण-आधारित अर्थव्यवस्था के रूप में देखा जाता है — अब दुनिया को पीछे छोड़ने का मौका पा चुका है। कल्किवाद अनुसंधान केंद्र ने मेहनत से योजना बनाई है। यह योजना साधारण, साहसिक और पूरी तरह संभव है। अगर इसे लागू किया गया, तो यह आधुनिक इतिहास में एक ऐसी आर्थिक क्रांति को जन्म देगा जैसी पहले कभी नहीं देखी गई।

प्रस्ताव के तीन स्तंभ

1. 100% कैशलेस अर्थव्यवस्था
   कुछ देश 90% कैशलेस हो चुके हैं, लेकिन किसी ने भी 100% का साहस नहीं किया। नेपाल पहला देश बन सकता है। यह केवल डिजिटल भुगतान की बात नहीं है — यह भ्रष्टाचार को जड़ से खत्म करने, पारदर्शिता लाने और आर्थिक प्रवाह को कुशल बनाने की बात है।

2. सभी बैंक सरकार के स्वामित्व में
   जहाँ निजी बैंक लाभ के लिए काम करते हैं, वहाँ यह बदलाव सुनिश्चित करेगा कि बैंकिंग प्रणाली केवल जनता की भलाई के लिए काम करे — न कि शेयरहोल्डरों के लिए।

3. शून्य ब्याज दर
   यही असली क्रांतिकारी कदम है। शून्य ब्याज दर के साथ, नेपाल बिना विदेशी सहायता या निवेश के, स्वयं की पूँजी से देश का विकास कर सकता है।

आगे क्या होगा?

इन तीन स्तंभों के साथ, नेपाल उच्च गुणवत्ता वाली शिक्षा, स्वास्थ्य सेवा और कानूनी सहायता — सभी को मुफ्त में दे सकता है। वह भी बिना किसी अतिरिक्त आर्थिक विकास के। लेकिन जब ये सेवाएं एक ज्ञान-आधारित अर्थव्यवस्था में दी जाएँगी, तो इससे अभूतपूर्व विकास उत्पन्न होगा।

• नेपाल की जनता विश्व की सर्वश्रेष्ठ शिक्षित होगी।

• सबसे स्वस्थ होगी।

• और सबसे न्यायपूर्ण देश बन जाएगा।

निजी क्षेत्र में उछाल आएगा। रोजगार के अवसर बढ़ेंगे। विदेशों में मजदूरी कर रहे नेपाली सम्मान और अवसर के साथ घर लौट सकेंगे।

लेकिन पुरानी राजनीति कर रही है विरोध

मगर एक समस्या है। नेपाल की मौजूदा राजनीतिक व्यवस्था इस क्रांति का विरोध कर रही है। संविधान में जनमत संग्रह का प्रावधान है, फिर भी ये लोग उस पर रोक लगाए हुए हैं। अगर राजनेता रास्ता नहीं देंगे, तो क्रांति ही एकमात्र विकल्प बचता है।

यहाँ प्रवासी नेपाली समुदाय की भूमिका बहुत महत्वपूर्ण है।

प्रवासी नेपाली से आग्रह

अमेरिका में ही लाखों नेपाली रहते हैं। अगर सिर्फ 5,000 नेपाली प्रति माह $100 का योगदान दें, तो कल्कीवाद अनुसंधान केंद्र इस क्रांति को ज़मीन पर उतार सकता है।

लेकिन पैसा तो एक छोटी बात है।

सबसे बड़ा योगदान है आपकी आवाज़।
दुनिया भर में फैले नेपाली — और खुद नेपाल में रहने वाले — सोशल मीडिया पर एकजुट आवाज़ उठाएँ:

• हमें मुफ्त, उच्च गुणवत्ता वाली शिक्षा चाहिए।

• हमें मुफ्त स्वास्थ्य सेवा चाहिए।

• हमें अपने देश में रोजगार चाहिए।

• हमें 100% कैशलेस, भ्रष्टाचार मुक्त अर्थव्यवस्था चाहिए।

आज ज्यादातर नेपाली के पास स्मार्टफोन हैं। उनमें इंटरनेट है। इतना ही काफी है। आपकी आवाज़ ही क्रांति है।

अंतिम संदेश

नेपाल, तुमने पहले भी असंभव को संभव किया है:

• तुमने दो बार राजशाही को उखाड़ फेंका।

• तुमने सशस्त्र विद्रोह को लोकतांत्रिक समाधान दिया।

• तुमने देश को संघीयता दी।

अब एक बार फिर उठो — इस बार आर्थिक न्याय के लिए।

उठो — मुफ्त शिक्षा और स्वास्थ्य के लिए।
उठो — अपने देश में रोजगार के लिए।
उठो — एक स्वच्छ, कैशलेस, न्यायपूर्ण नेपाल के लिए।

यही तुम्हारा क्षण है। भविष्य तुम्हारे हाथों में है।

नेपालको २०% वृद्धि क्रान्ति: किन कल्किवादले प्रमुख भूमिका खेल्छ https://t.co/5NXCJaY0z7

नेपाल की 20% विकास दर की क्रांति: कल्किवाद है चाबी https://t.co/2X4jZp330L #nepal

— Paramendra Kumar Bhagat (@paramendra) May 27, 2025

नेपालको २०% वृद्धि क्रान्ति: किन कल्किवादले प्रमुख भूमिका खेल्छ

नेपालको २०% वृद्धि क्रान्ति: किन कल्किवादले प्रमुख भूमिका खेल्छ

यदि नेपालले आगामी २० वर्षसम्म हरेक वर्ष २०% को दरले वृद्धि गर्न सक्यो भने के हुन्छ? पहिले कुनै पनि देशले यो गरेको छैन - न चीन, न भारत, न पश्चिमका तथाकथित आर्थिक शक्तिगृहहरूले। चीनमा दोहोरो अंकको वृद्धिको छोटो अवधि थियो, हो, तर दिगो थिएन। भारतको औसत ७% को आसपास छ, केही राज्यहरू उच्च शिखरमा छन्। युरोप र अमेरिका? तिनीहरूले २% छुँदा उत्सव मनाउँछन्।

तर नेपाल - प्रायः सहायता र बसाइँसराइमा निर्भर रेमिट्यान्स अर्थतन्त्रको रूपमा हेरिन्छ - अब विश्वभन्दा अगाडि बढ्ने मौका छ। कल्किवाद अनुसन्धान केन्द्रले गृहकार्य गरेको छ। योजना सरल, साहसी र पूर्ण रूपमा प्राप्त गर्न सकिने छ। यदि कार्यान्वयन गरियो भने, यो प्रस्तावले आधुनिक इतिहासमा देखिएको भन्दा फरक आर्थिक क्रान्ति सुरु गर्नेछ।

प्रस्तावका तीन स्तम्भहरू

१. १००% नगदरहित अर्थतन्त्र

केही देशहरू ९०% नगदरहिततामा पुगे पनि, कसैले पनि त्यसरी जाने आँट गरेका छैनन्। नेपाल पहिलो हुन सक्छ। यो केवल डिजिटल भुक्तानीको बारेमा होइन। यो जराबाट भ्रष्टाचार हटाउने, पूर्ण पारदर्शिता सुनिश्चित गर्ने र वित्तीय प्रवाहलाई पत्ता लगाउन सकिने र कुशल बनाउने बारे हो।

२. सरकारको स्वामित्वमा रहेका सबै बैंकहरू

निजी बैंकहरू प्रायः नाफाको लागि सञ्चालन हुने राष्ट्रमा, यो परिवर्तनले बैंकिङ प्रणाली केवल सार्वजनिक कल्याणको लागि काम गर्छ भन्ने कुरा सुनिश्चित गर्दछ - शेयरधारकहरूको लागि होइन, नाफा मार्जिनको लागि होइन, तर मानिसहरूको लागि।

३. शून्य ब्याजदर

यो खेल-परिवर्तक हो। शून्य ब्याजको साथ, अर्थतन्त्रले उत्पादक गतिविधिहरूको लागि असीमित पूँजी खोल्छ। कुनै विदेशी सहायता छैन। प्रत्यक्ष विदेशी लगानी आवश्यक छैन। नेपालले आफ्नै विकासको लागि कोष दिन सक्छ।

अब के हुन्छ?

यी तीन स्तम्भहरू स्थापित भएसँगै, नेपालले उच्च-गुणस्तरको शिक्षा, स्वास्थ्य सेवा, र कानुनी सेवाहरू प्रदान गर्न सक्छ - सबै नि:शुल्क। सिद्धान्तमा होइन, कुनै दिन होइन - तर तुरुन्तै। नयाँ वृद्धि बिना पनि, यी सेवाहरू प्रदान गर्न सकिन्छ। तर ज्ञान अर्थतन्त्रहरूले प्रभुत्व जमाएको युगमा, यसले घातांकीय वृद्धि निम्त्याउनेछ।

नेपालमा ग्रहमा सबैभन्दा शिक्षित जनसंख्या हुनेछ।

यो सबैभन्दा स्वस्थ हुनेछ।

र यो एक न्यायपूर्ण देश हुनेछ — किनभने शून्य ब्याज र पारदर्शी डिजिटल लेनदेन भनेको शून्य भ्रष्टाचार हो।

निजी क्षेत्र फस्टाउनेछ। रोजगारी बढ्नेछ। खाडीमा काम गर्ने वा न्यूयोर्कमा भाँडा माझ्ने नेपालीहरू अन्ततः सम्मान र अवसरका साथ घर आउन सक्छन्।

पुरानो गार्डबाट प्रतिरोध

तर एउटा समस्या छ। नेपालको वर्तमान राजनीतिक प्रतिष्ठान, पुरानो मोडेल र व्यक्तिगत स्वार्थहरूमा टाँसिएको, प्रतिरोध गरिरहेको छ। संविधानले जनमत संग्रह को लागि अनुमति दिन्छ, तर भ्रष्ट शक्तिहरूले त्यसलाई पनि रोकिरहेका छन्। यदि राजनीतिज्ञहरूले जनताको इच्छालाई बाटो बनाएनन् भने, क्रान्ति मात्र बाँकी बाटो हुन सक्छ।

यो त्यहीँ हो जहाँ नेपाली डायस्पोरा आउँछ।

डायस्पोरालाई आह्वान

संयुक्त राज्य अमेरिकामा मात्र लाखौं नेपालीहरू छन्। यदि ५,००० नेपालीहरूले प्रति महिना $१०० योगदान गरे भने, काल्किज्म रिसर्च सेन्टरले यो क्रान्तिलाई वास्तविकता बनाउने ग्रासरुट आन्दोलनलाई आर्थिक सहयोग गर्न सक्छ।

तर पैसा मागको सानो भाग हो।

ठूलो माग यो हो: आफ्नो आवाज प्रयोग गर्नुहोस्।

विश्वभरका नेपालीहरूले - र देश भित्र - सामाजिक सञ्जालमा स्पष्ट र एकीकृत सन्देश भर्नुपर्छ:

हामी नि:शुल्क, उच्च गुणस्तरको शिक्षाको माग गर्छौं।

हामी नि:शुल्क स्वास्थ्य सेवाको माग गर्छौं।

हामी नेपाल भित्र रोजगारीको माग गर्छौं।

हामी १००% नगदरहित, भ्रष्टाचारमुक्त अर्थतन्त्रको माग गर्छौं।

आज, धेरैजसो नेपालीहरूसँग स्मार्टफोन छन्। ती स्मार्टफोनहरूमा इन्टरनेट छ। त्यति नै पर्याप्त छ। तपाईंको आवाज नै क्रान्ति हो।

अन्तिम सन्देश

नेपाल, तिमीले पहिले पनि यो गरिसकेका छौ:

तिमीले राजतन्त्रलाई दुई पटक ढाल्यौ।

तिमीले शान्तिपूर्ण राजनीतिक सम्झौताको साथ गृहयुद्धको अन्त्य गर्यौ।

तिमीले देशलाई संघीय प्रणाली दियौ।

अब फेरि उठ्ने समय आएको छ — यस पटक, आर्थिक न्याय को लागि।

नि:शुल्क शिक्षा र स्वास्थ्य सेवा को लागि उठ।

घरमै रोजगारी को लागि उठ।

स्वच्छ, नगदरहित, न्यायपूर्ण नेपाल को लागि उठ।

यो तिम्रो क्षण हो। भविष्य तिम्रो हातमा छ।

नेपालको २०% वृद्धि क्रान्ति: किन कल्किवादले प्रमुख भूमिका खेल्छ https://t.co/5NXCJaY0z7

नेपाल की 20% विकास दर की क्रांति: कल्किवाद है चाबी https://t.co/2X4jZp330L #nepal

— Paramendra Kumar Bhagat (@paramendra) May 27, 2025

प्रवासी नेपाली बीच संगठन निर्माण

@paramendrakumarbhagat

प्रवासी नेपाली बीच संगठन निर्माण #nepali #nepal नेपाल ले खोजेको अंतिम क्रान्ति: आर्थिक क्रान्ति https://paramendra.gumroad.com/l/nepal

♬ original sound Paramendra Kumar Bhagat

@paramendrakumarbhagat

ज्ञानेन्द्र समस्या हो, समाधान होइन, समाधान ज्ञानतंत्र हो #nepal #kalki

♬ original sound - Paramendra Kumar Bhagat

@paramendrakumarbhagat

पटक पटक को आन्दोलन https://paramendra.gumroad.com/l/nepal

♬ original sound - Paramendra Kumar Bhagat

@paramendrakumarbhagat

MAA (Madhesi Association in America): Holi 2025: Dallas

♬ original sound - Paramendra Kumar Bhagat

@paramendrakumarbhagat

Formula For Peace In Ukraine https://a.co/d/gizIXPM

♬ original sound - Paramendra Kumar Bhagat

प्रवासी नेपाली बीच संगठन निर्माण #nepali #nepal
नेपाल ले खोजेको अंतिम क्रान्ति: आर्थिक क्रान्ति https://t.co/dQgQzzYHd8 pic.twitter.com/UBaKzwUkzt

— Paramendra Kumar Bhagat (@paramendra) March 21, 2025

Ratan, Lee, Deng

अमेरिका को मधेसी संगठन एण्टा का संस्थापक अध्यक्ष रतन झा को अहिले सम्म को सबैभन्दा मैले सम्झिने कुरा फेसबुक मार्फ़त मलाई यो पुस्तक सम्म पुर्याइदिएको। एउटा स्टेटस थियो यो पुस्तक दुई वर्ष अगाडि। मैले पुस्तक देखें, किनें, पढ़ें। रतन जी भन्दा पहिला पढ़ि सकाएं। दफा दफा मा लाइन मुनि धर्को कोरी कोरी। 

राष्ट्रनिर्माण मा ली गोल्ड स्टैण्डर्ड नै हो। र आर्थिक प्रगति मात्र होइन। बिभिन्न। जस्तो कि दंगा रोकथाम। थुप्रै। लगभग प्रत्येक पक्ष। स्वास्थ्य बीमा। होम ओनरशीप (Home Ownership)। 

From Third World to First: The Singapore Story, 1965–2000 739 Pages (Free Download)

मैले हीरो मानेको ली। ली ले हीरो मानेको डेंग। डेंग बारे को किताब पनि पढ़ें। चिनिया राजनीतिक प्रणाली बारे धेरै कुरा थाहा भो। ली ले हीरो किन मानेको भन्ने पनि देखें। आर्थिक नेपोलियन नै हो डेंग। सांस्कृतिक क्रांति का दौरान डेंग को छोरा लाई प्यारलाइज हुने गरी पिटपाट गरिएको। डेंग आफै हाउस अरेस्ट मा। 

चीन लाई एउटा अर्को डेंग चाहिएको हो। सी ले चीन लाई मिडल इनकम ट्रैप मा लगेर थन्क्याएको अवस्था छ। डेंग ले आर्थिक सुधार गरे। राजनीतिक सुधार पछि गर्ने भनेका। त्यो समय त अब आइसक्यो। 

Deng Xiaoping and the Transformation of China 736 Pages (Free Download)

जनमत पार्टी, भ्रष्टाचार को मुद्दा र आर्थिक क्रांति

लिच्छवी र मिथिला 

सद्भावना देखि जसपा ले भन्ने गरेको नेपाल भित्र मधेसी विरोधी यति सारहो विभेद छ कि संघीयता बिना समाधान संभव छैन। त्यस्ता लाई देश तोड्न खोज्ने हरु भन्ने आरोप नै लाग्थ्यो। सीके राउत को विश्लेषण रोग औपनिवेशिक शासन हो भने त्यसको निदान संघीयता ले कसरी दिन सक्छ? ब्रिटेन बाट भारत अलग भए जस्तै मधेस अलग देश हुन कर लाग्छ, चेक र स्लोवाक दुई भए जस्तो। दुई भए मुद्रा एउटै छ। 

मेरो कथन, विभेद त्यो भन्दा पनि बढ़ी छ। यति सारहो बढ़ी छ कि मधेसी ले काठमांडु कब्ज़ा नगरेसम्म हुँदैन, लिच्छवी शासन फर्किनुपर्छ। २५० वर्ष देखि चोर उचक्का लुच्चा लफंगा असभ्य मानिस हरु को शासन चल्दै आएको छ। खुद पहाड़ का जनता लाई पनि मुक्ति दिनु छ मधेसी ले। ब्रिटिश को शासन पनि समाप्त पार्न बाँकी छ। बंगाल, मिथिला, पंजाब, काश्मीर एक बाट दुई गरेको ब्रिटिश ले। मिथिला लाई फेरि एक गर्नुपर्छ नेपाल र भारत को फ्रांस र जर्मनी ले गर्न खोजे जस्तो राजनीतिक एकीकरण गरेर, तर त्यो एउटा लॉन्ग टर्म प्रोजेक्ट हो। मैट्रिक पास गर्न बाँकी रहेको विद्यार्थी, त्यो त विद्यावारिधि हो। 

मधेसी को कांध माथि विशेष जिम्मेवारी छ। यहुदी हरु ४०० वर्ष इजिप्ट मा दास भएर बसे। भोलि गएर आफ्नो भुमि पाए पछि अरु लाई दास नबनाउ भन्ने सबक थियो त्यो। मधेसी ले समानता का लागि संघर्ष गर्नुपरेको, भोलि लिच्छवी शासन फर्के पछि नेपाल भित्र कुनै पनि अर्को समुदाय ले समानता का लागि संघर्ष गर्नु नपरोस। 

लिच्छवी शासन आज सम्म स्वर्ण युग मानिन्छ नेपाल को। दुनिया को पहिलो गणतंत्र। समृद्ध। न्याय को प्रतिभुति। भारतवर्ष का अन्य दर्जन जति देश को समकक्षी, चीन लाई आफुभन्दा बढ़ी शक्तिशाली नठानेको। अर्थात विश्व शक्ति नै थियो लिच्छवी नेपाल। फेरि बन्ने भनेको विश्व शक्ति नै हो। 

ब्रिटेन को औद्योगिक क्रांति को कारण ले उपनिवेश बन्नु परेको भारत। विज्ञानं र प्रविधि को जति सुकै विकास गरे पनि अरु लाई उपनिवेश नबनाउ भन्ने सन्देश हो त्यो। होइन भने ब्रिटेन मा २०० वर्ष मा भएको औद्योगिक क्रांति अब दुई दुई वर्ष मा हुनेवाला छ। मानवीय अस्मिता तर प्रमुख हो। 

आज को तातो मुद्दा 

सीके राउत लाई २००६ साल मा लगिदिने हो भने सीके ले लड्ने पनि राणा सँग नै हो। गणेशमान आज हुँदो हो भने तिनले लड्ने पनि भ्रष्टाचार सँग नै हो। राणा ले चुनाव हारेको होइन। पंचायत ले चुनाव हारेको होइन। राणा शासन ढलेको हो। पंचायत ढलेको हो। भ्रष्टाचार को मुद्दा लाई दरो सँग समात्ने हो भने कांग्रेस कम्युनिस्ट लाई ढ़ालन पाइन्छ। ३० वर्ष देखि चलिआएको भ्रष्ट व्यवस्था लाई ढाल्नु जरूरी छ। जनता ले चुनाव देख्ने समृद्धि नदेख्ने कारण नै भ्रष्टाचार हो। 

तर रणनीति को कुरा आउँछ। कहीं पे निगाहें कहीं पे निशाना। भ्रष्टाचार को मुद्दा केजरीवाल ले जस्तो दरो सँग समाएर देश स्वीप गर्ने, तर प्रमुख रूपले रोजगारी सिर्जना मा डेलिवर गर्ने पाँच वर्ष। शिक्षा स्वास्थ्य मा क्रांतिकारी काम गर्ने। प्रत्येक गाउँमा मेस सञ्चालन गरेर भोक समाप्त पार्ने (जनमत पार्टी को मेरो नंबर एक प्रिय आईडिया)।

चीन ले २०% आर्थिक वृध्दि दर आज दिन सक्दैन। नेपाल ले सक्छ। बिहार ले सक्छ। भारत ले सक्छ। 

Remote Relay अनसन: चुँकि रामलीला मैदान उपलब्ध नहीं है

आर्थिक क्रांति फोर्मुला: शिक्षा, स्वास्थ, संरचना (infrastructure) र Ease Of Doing Business

जनमत पार्टी का देश स्वीप करने का फोर्मुला

ली कुआन यु भ्रष्टाचारके बारे में क्या बोले?

नेपालके तीव्र आर्थिक विकास में तकनीकि की भुमिका अहम् हो सकती है

नेपालके तीव्र आर्थिक विकास में तकनीकि की भुमिका अहम् हो सकती है। सामाजिक और राजनीतिक निकास में भी तकनीकि अहम् भुमिका खेल सकती है।

नागरिकता समस्या विकराल है। पहचान एक बड़ी समस्या है। मधेस आन्दोलनका सबसे बड़ा मुद्दा यही रहा है। कभी सुलझाया ही नहीं गया। इसका डिजिटल समाधान है। बायोमेट्रिक आईडी भारत में लगभग सभी को दे दिया गया है। भारत के सहयोग में नेपाल में भी वही लागु किया जाए और दोनों देश के डेटाबेस एक दुसरे से बात कर सके तो फिर ये तो शंका नहीं रह जाएगा कि किसी ने इधर भी और उधर भी नागरिकता ले लिया हो।

लेकिन समाधान सिर्फ डिजिटल नहीं है। बायोमेट्रिक आईडी लागु करने के वाद राजनीतिक समाधान भी करिए साथ साथ। दोनों देशोंके नागरिकता कानुन में एकरूपता लाइए। द्वैध नागरिकता के बारे में विचार करिए। दशों लाख मधेसी जो नागरिकता से वंचित हैं उन्हें नागरिकता प्रदान करिए।

५० लाख से उपर नेपाली दक्षिण एशिया से बाहर हैं। वे चुनाव में मतदान कर सकें उस किस्मका व्यवस्था करिए। उसके लिए डिजिटल रास्ता उपयुक्त है। लोग अपने मोबाइल फोन से ही मतदान कर सके कुछ वैसा व्यवस्था किजिए। देश के बाहर से शुरू करिए और देशके भितर भी लागु किजिए।

भ्रष्टाचार अँधेरे में होती है। पारदर्शिता बढ़ाए जाने पर धीरे धीरे भ्रष्टाचार में कमी आती जाएगी। सरकारके प्रत्येक तहमें पाई पाई का हिसाब डिजिटाइज़ करिए। संसद के बहस को ऑनलाइन लाइवस्ट्रीम करिए। सरकारी ठेक्कापट्टा के लिए जो प्रतिस्प्रधा होनी चाहिए उसको ऑनलाइन करिए।

हाइड्रो हाइड्रो नेपाल में दशकों से कहते आए हैं। अब थोड़ा मोड़ा काम भी होने लगा है। लेकिन अब सोलर का भी जमाना आ गया है। जितना बिजली आप पहाड़ में हाइड्रो से निकाल सकते हैं उससे कहीं ज्यादा बिजली आप मधेस से सोलर से निकाल सकते हैं। सुनकोशी को डाइवर्ट कर के सारे मधेस में सिंचाइ का समस्या पुर्ण रूपसे समाधान किया जा सकता है। पानी भी बिजली भी हो जाए तो हरित क्रांति हो जाएगी।

शिक्षा और स्वास्थ्य दोनों ही क्षेत्रो में तकनीकि अहम् भुमिका खेल सकती है।  एक बहुत अच्छा शिक्षक के पठनपाठन को डिजिटल बना के मुफ्त में देश भर के स्कुलों में पहुँचाया जा सकता है। पहले जो काम सिर्फ एक डॉक्टर कर सकता था अब उतना काम एक मोबाइल फ़ोन का एप्प कर लेता है। और वो क्षमता बढ़ती ही जाएगी।

पहले जितना जानकारी सिर्फ अमेरिकाके राष्ट्रपति के साथ हुवा करता था उतना आज दुनिया के किसी भी कोने के किसी भी इन्सान के पास है जिसके हाथ में एक स्मार्टफोन है जिसको इंटरनेट कनेक्शन हो। आप अगर सिर्फ साक्षर हैं तो हाई स्कुल और कॉलेज तक का पढाई आप कहीं से भी खुद कर सकते हैं। मुफ्त में। दुनिया बहुत बदल गया है। यो २५ साल पहले का दुनिया अब नहीं रह गया।

ईकॉमर्स का एक मॉडल अमेज़न ने अमेरिका में कर दिखाया। दुसरा मॉडल अलीबाबा ने चीन में कर दिखाया। एक तीसर मॉडल है जो नेपाल, बिहार जैसे जगहों पर दिखाया जा सकता है।

इंटरनेट जिस साइज़ का तकनीकि है उस साइज का लगभग १० अलग अलग तकनीकि आनेको है। गरीब देश धनी देश वाली वर्गीकरण बहुत जल्द पुरानी हो जाएगी। सम्पन्नता दुनिया के प्रत्येक कोने तक पहुँच जाएगी।

नया संसद का संभावित अंक गणित हरु

Core मधेस मा काँग्रेस लाई फोरम-राजपा ले उछिनि सक्यो। नेपालको आधुनिक राजनीतिक इतिहासको सबैभन्दा ठुलो पार्टी काँग्रेस आफ्नो गढ़मा नंबर एक रहेन अब। संगठन र पैसाको बलमा र उत्तरी छिमेकी को puppetry को तरंग को आधारमा काँग्रेस लाई एमाले ले उछिन्ने संभावना छ, तर बहुमत को रेखा क्रॉस गर्न जुन भिजन चाहिन्छ त्यो एमाले सँग छैन। एमाले भनेको नेकपा (माफ़ियावादी) हो। Where there is no vision, the people shall perish भनिन्छ। एमाले देशको भविष्य ठग्न चाहेको संगठन हो।

विवेकशील साझा को भविष्य उज्जवल छ। विवेकशील र नया शक्ति दुबै लाई कम आँकन मिल्दैन। यी दुईले काठमाण्डु उपत्यका बाट शुरू गर्दै विशेष गरी पहाडमा विस्तारै एमाले र काँग्रेस लाई cannibalize गर्दै जाने देखिन्छ। यस चुनावमा होइन भने अर्को चुनाव सम्म मा काँग्रेस र एमाले दुबै मिले पनि बहुमत सम्म पुग्न नसक्ने अवस्था आउन सक्छ। विवेकशील ले missed call को रफ्तारमा संगठन विस्तार गर्छ गर्दैन त्यो हेर्नुपर्ने छ।

मधेसमा काँग्रेस एमाले को बेस cannibalize गर्दै जाने भनेको फोरम-राजपा ले हो। विवेशकशील साझा को मधेसी mirror image तर सीके राउत हो। सीके राउत लाई wild card भन्नुपर्ने हुन्छ। सीके, उपेंद्र यादव र महंथ ठाकुर लाई एउटै मंचमा राखेर televised debate गराउनु मीडिया ले। सीके राउत, रबिन्द्र मिश्र, उज्जवल थापा र बाबुराम भट्टराई लाई एउटै मंचमा राखेर televised debate गराउनु। खोइ त मीडिया ले आफ्नो काम गरेको?

अहिले लाई नया संसदमा एमाले-माओवादीको बहुमत नपुग्नु, काँग्रेस-राप्रपा एमाले-माओवादी को ठ्याक्कै पछाडि नंबर दुई मा आउनु, र पुर्वी र पश्चिमी तराई दुबैमा फोरम-राजपा नंबर एक भएर आउनु तथा विवेकशील साझा र नया शक्ति दुबै राष्ट्रिय पार्टी बन्नु -- देशको हितमा हुनेछ यस प्रकारको अंक गणित। यस अंक गणित ले मधेसले चाहेको संविधान संसोधन गराउँछ र विवेकशील साझा र नया शक्ति दुबै लाई launch pad दिन्छ। संविधान संसोधन पछि देशले आर्थिक प्रगतिमा laser focus गर्न पायो।

आर्थिक क्रांतिका पाँच पाण्डव: सुशासन, शिक्षा, स्वास्थ्य, संरचना, (उद्योगव्यापार) सुलभता

सुशासन, शिक्षा, स्वास्थ्य, संरचना, बिजनेस के लिए आधार

बाबुराम को झंडा: एक सुझाव

 हरियो: पहाड़मा ७०% फारेस्ट कवर को लक्ष्य को उद्घोष
नीलो: जलबिद्युत को बलमा नेपाललाई फर्स्ट वर्ल्ड कंट्री बनाउने उद्घोष, बुद्ध र शांति पनि जनाउने
पहेँलो: तराई र समग्र देशमा कृषि क्रांति, फलेको धान को प्रतीक
रातो: समग्र आर्थिक क्रांति, औद्योगिक क्रांति, सर्विस सेक्टर क्रांति, सुर्यको रातो
सेतो: हिमाल, देश मा भ्रष्टाचार न्युन पार्ने उद्घोष, पर्यटन, चन्द्रमा को सेतो

बीच मा ढयाप्प चक्र। चुनाव चिन्ह। पहेँलो, रातो र सेतो छुने गरी।

 यो एंगल मा रंग हरु राखे अरु पार्टी को भन्दा फरक पनि देखिने।

नेपालमा आर्थिक क्रांति गर्नु पर्ने किन र कसका लागि

नेपालमा आर्थिक क्रांति गर्नु पर्ने किन र कसका लागि

बाबुराम को पार्टी को नाम: नवनिर्माण (एक सुझाव)

बाबुराम भट्टराई ले आफ्नो अध्यक्षता मा पार्टी खोल्ने भएका छन। शायद भित्र भित्र नाम पनि तय भैसक्यो होला। तर मेरो सुझाव त्यस पार्टी को नाम एक शब्द को नवनिर्माण राख्नु उचित हुनेछ।

एक शब्द किन? पार्टी हो, नाम मा नै पार्टी भनिरहन पर्दैन। नेपाल शब्द पनि चाहिँदैन। कसैलाई confusion हुन्छ जस्तो लाग्दैन। नाम मा नेपाल शब्द राखेन भने नेपालको कि चीनको कि भुटान को पार्टी भन्ने confusion होला जस्तो मलाई लाग्दैन।

दुई वर्ष देखि नया शक्ति नया शक्ति भन्दै आएका छन। त्यो नया शब्द ले मान्छे को कान ठाडो पार्ने गरेको छ। नव ले त्यो समेट्छ। निर्माण शब्दले? यो पार्टी १००% आर्थिक क्रांति प्रति समर्पित पार्टी हुनुपर्छ। यसको एक मात्र उद्देश्य आर्थिक क्रांति। निर्माण शब्दले त्यो समेट्छ।

लोकतंत्र बलियो किन बनाउने? आर्थिक क्रांति का लागि। गणतंत्र किन? मानव अधिकार किन? आर्थिक क्रांति का लागि। संघीयता किन? समावेशीता किन? आर्थिक क्रांति का लागि। महिला अधिकार किन? आर्थिक क्रांति का लागि। दलित उत्थान किन? आर्थिक क्रांति का लागि। समाजवाद को लक्ष्य किन? आर्थिक क्रांति का लागि। सबै लाई शिक्षा, स्वास्थ्य किन? आर्थिक क्रांति का लागि।

बाबुराम को पार्टी को नाम: नवनिर्माण। मेरो सुझाव।

बिहार मा नीतिश, नेपालमा बाबुराम। दुबैको जोड़ी मिल्छ।

मलाई ईमानदारीपूर्वक सोध्ने हो भने बाबुराम किन, कोही मधेसी नै भेदिये हुन्थ्यो जस्तो नलागेको होइन। तर कोही पनि मधेसी त्यस किसिमले राष्ट्रिय नेतृत्व मा आउन चाहेको अवस्था नै छैन। आर्थिक क्रांति को कुरा कुन मधेसी नेताले गरेको छ। हुन त पहिला मधेसी अधिकार को आंदोलन त सफल पारौं भन्ने होला। तर अंग्रेजी मा एउटा कहावत छ, you have to walk and chew gum at the same time. पर्खि, पहिला च्युइंग गम चपौन दे अनि पछि हिडंला भन्ने हुँदैन।

मधेसी दल लाई राष्ट्रिय नेतृत्व सम्म पुग्न मात्र होइन, आर्थिक क्रांति को एजेंडा सम्म पुग्न, यहाँ सम्म कि मलाई डर अझै के छ भन्दा यत्रो क्रांति भैसक्यो तर अझै पनि मधेसी नेता हरुलाई एक आपस सँग छोड़दिने हो भने उनीहरु अर्को चुनाव मा अझै एक पद एक उम्मेदवार मा जाँदैनन् अनि ८०% स्वीप दिनु पर्ने बेलामा फेरि ४०% मा खुम्चिन्छन् भन्ने डर छ मलाई।  राष्ट्रिय नेतृत्व बोनस हो, सत्ता बोनस हो, आर्थिक क्रांति बोनस हो। बाबुराम सँग कार्यगत एकता नगरे मधेस दल हरु एक पद एक उम्मेदवार मा पनि जाँदैनन् कि भन्ने डर छ मलाई।

मैले अगाडि सारेको फोर्मुला। संघीय मोर्चा नाम को गठबंधन। मधेस र अवध मा मधेसी दल हरु ७५%, बाबुराम २५% . थरुहट मा लेखी जस्ता का थारु पार्टी ५०%, मधेसी दल २५%, बाबुराम २५%, पहाड़ मा बाबुराम २/३ र उपेन्द्र/अशोक १/३। यति गर्ने हो भने नितीश ले भर्खर बिहार मा जे गरे नेपालमा बाबुराम ले त्यही गर्ने छन। स्वीप।

आर्थिक क्रांति भनेको देशको आर्थिक वृद्धि दर लाई १०% अथवा सोभन्दा माथि पुर्याउने, अनि ३०-४० वर्ष कायम राख्ने। बाबुराम सत्ता मा पुगेर त्यति गर्न सक्दैनन् भने अर्को पटक चुनाव लड्नु हुन्न। सन्यास लिनुपर्छ।

नेपालमा आर्थिक क्रांति को ५ सुत्र

आत्म निर्भरता भनेको उल्लु कुरा हो

Trade Not Aid -------- गरीब देश हरुले धनी देश हरुलाई भन्दै आएका छन, हामीलाई फॉरेन ऐड पर्दैन, बरु हाम्रा सामान आयात गरिदेउ। हुन पनि अहिले दुनिया भरि नै remittance ले चमत्कार गरेको समय छ। Remittance को अगाडि Foreign Aid भनेको सुर्य को अगाडि दीपक।

नेपाल लाई अगाडि बढ्नु छ भने सकेसम्म धेरै देश हरु सँग व्यापार गर्ने सोँच्नु पर्छ। भारत सँग व्यापार बंद गरेर चीन सँग बरु व्यापार गर्ने सोंच ले चीन लाई हँसाउँछ। यत्रो सानो देश छ। दुनिया हल्लाएको देश चीन। अमेरिका सँग व्यापारिक प्रतिस्प्रधा गर्ने देश चीन। नेपाल को व्यापारिक volume नै कति छ र! Plus, it has to make economic sense. उत्तर को बाटो विकट छ। त्यसै कारण चीन बाट आउने अधिकांश सामान कोलकाता र वीरगंज को बाटो नै आउँछ। समुन्द्र को बाटो सस्तो हो।

नेपाल बाट मान्छे काम गर्न विदेश जान्छन्। त्यसरी बाहिर जानु अगाडि नै शिक्षित भएर, सीप सिकेर गए बढ़ी कमाउँछ। अनि पछि देश मैं व्यवसाय गर्ने वातावरण बनेछ भने फर्केर पनि आउँछ। जब अमेरिका लाई २००८ को मंदी ले हिरकार्यो, थुप्रै चिनिया चीन फर्के, थुप्रै भारतीय भारत फर्के। चीन र भारत मैं बढ़ी कमाई हुने देखे।

मलेशिया कतार गएर महिना को १०-२० हजार कमाउने नेपाली ले नेपाल मा ८-१२ हजार कमाउने उपाय पाए नेपाल नै फर्किन्छ होला।

भारत सँग को व्यापार बंद गरेर त्यो व्यापार चीन लाई दिएर चीन लाई हँसाउने होइन कि भारत सँग व्यापार पनि बढाउने र चीन सँग को व्यापार पनि बढाउने। तरिका त्यो हो। चीन को पूँजी तानेर नेपालमा जलविद्युत विकास गर्ने अनि त्यो बिजली भारत लाई बेचने। भारत खुद तेल र ग्यास बाट बिजुली तर्फ जान चाहन्छ।

Related articles

• Remittances are responsible for about 17 per cent of GDP
• Sri Lankan rupee tad firmer on inward remittances
• Vietnam's VBTC Bitcoin Exchange Relaunches with Help from BlinkTrade
• TransferTo's Mobile Money Hub Brings Efficiency to Remittances

१ लाख सेना, १ लाख प्रहरी, १ लाख शिक्षक, १ लाख स्वास्थ्य कार्यकर्ता

१ लाख सेना, १ लाख प्रहरी, १ लाख शिक्षक, १ लाख स्वास्थ्य कार्यकर्ता। Ratio अलि मिलेन कि? ३०,००० सेना, ५०,००० प्रहरी, ३ लाख शिक्षक, ३ लाख स्वास्थ्य कार्यकर्ता, ५०,००० प्रोफेसर, ५०,००० डाक्टर, ५०,००० नर्स। १,००० नेता, ५०,००० कार्यकर्ता।

१ मत को ५० रुपया को अर्को पक्ष: जल बिद्युत

१ मत को ५० रुपया को अर्को पक्ष। १० मेगावाट माथि का सबै जल बिद्युत परियोजना केंद्र सरकार को मातहत मा हुन्छ, हुनुपर्छ। त्यसको पनि दुई पक्ष छ। पहिलो त यो हो कि परियोजना बनने मुख्यतः FDI (Foreign Direct Investment) ले हो। दोस्रो पक्ष नेपाल ले आफु लाई सउदी अरब सोँच्नु पर्यो। १०-२० हजार मेगावाट बिजली भकाभक निकालिहाल्ने अनि त्यस बाट आउने पैसा केंद्र लाई ३३%, प्रदेश सरकार हरुलाई ३३% जनसंख्या समानुपातिक, स्थानीय सरकार हरुलाई ३४% जनसंख्या समानुपातिक। नागरिकता खालि चुनाव मा वोट खसाल्न का लागि मात्र होइन। जल बिद्युत को सउदी अरब मा नागरिकता ले पैसा पनि दिने हुनुपर्छ। त्यसरी पाइने पैसा तीन तहका सरकारहरुले नंबर एक खर्च गर्नु पर्ने आइटम हो Universal, Lifelong Education. २०,००० मेगावाट बिजली पैदा गरेर देशको GDP तीन गुणा वृद्धि हुन्छ भने देशको प्रत्येक नेता र कर्मचारी को तलब तीन गुणा वृद्धि हुन्छ, हुनुपर्छ। १० गुणा वृद्धि हुन्छ भने १० गुणा। र २०,००० मेगावाट बिजली काम थाले को तीन/चार वर्ष भित्र हुन सक्छ। काम आजै थाले पनि हुन्छ। "खोला बेच्यो" भन्ने paranoia/राष्ट्रवाद/"राष्ट्रियता", कमिशनतंत्र र भरष्टाचार ले गाडी हिलोमा अड्किएको, पुर्ण रूपेण असक्षम प्रधान मंत्री, FDI का लागि सही सजिलो policy framework नभएको, स्थानीय स्तर मा सुरक्षा दिन नसक्नु आदिले गर्दा काम शुरू नभएको हो। आफुले खोला र सुरक्षा बाहेक केही नदिने गर्न सकिन्छ। त्यस बापत पाउने fair share कत्ति हो? त्यो दुनिया मा अरु ठाउँ मा कसरी गरिएको छ। सब इंटरनेट मा हेर्न सकिन्छ। Negotiation को प्रक्रिया हरेक कदम मा १००% पारदर्शी राख्ने। आजको जमाना मा त्यो भनेको इंटरनेट मा राख्ने भनेको। नेपाल ले के भन्दैछ? अर्को पक्षले के भन्दैछ? इंटरनेट मा राख्ने।

Related articles

• Top 10 Countries Corporations Want To Invest In Now
• Foreign investment growth slows slightly, but reaches €8.2 billion
• FDI in Bulgaria's Non-Financial Sector Drops by 5.9% in 2014
• FDI and Legal Compliance in Iraq's Oil Industry

नंबर एक कुरा शिक्षा हो

देशमा लोकतंत्र बलियो पार्नु छ भने, देशमा आर्थिक क्रांति गर्नु छ भने, देशमा छुआछुत समाप्त पार्नु छ भने। सामाजिक प्रगति का लागि। सबै भन्दा जोड़ दिनु पर्ने कुरा शिक्षा हो। कसैलाई एक कट्ठा जग्गा दिनु भन्दा १२ वर्ष को पढाई दिनु कता कता उपयोगी। र यसमा नेपालका सन्दर्भमा out of the box thinking जरुरी छ। विद्यालय भवन बनाउने। ठीक छ। शिक्षक चाहिन्छ। ठीक छ। दुबै वास्तवमा अपरिहार्य हुन। तर what's the fastest way to get there?

बिहार के लिए फोर्मुला

पढ्ने सबैले हो। बच्चा ले मात्र होइन। शिक्षित ले पनि पढ्ने हो। हामी lifelong education को युगमा आइपुगेका छौं। बच्चा प्रौढ़ बुढा सबैले पढ्ने हो। आजीवन पढ्ने हो।

देश को भूभाग भरि या त भएको FM रेडियो स्टेशन हरु प्रयोग गर्ने अथवा नभएको ठाउँमा नया स्थापना गर्दै जाने। अनि चीन सँग मद्दत माग्ने। हामी लाई सोलर पावर मा बैटरी चार्ज हुने सकेसम्म सस्तो FM रेडियो चाहियो। ५० लाख। अनुदानमा। भन्ने। चीन पनि दंग पर्छ। के झोंक चलेछ यो नेपालिया हरु लाई जस्तो लाग्छ। किन्ने ले किन्छन्। किन्न नसक्ने लाई अनुदान दिने। देश भरिमा सबै संग FM रेडियो हुनुपर्यो।

अनि सरकारी स्तर बाट नै देशको प्रत्येक भाषामा १२ वर्ष को स्कूलिंग का लागि ओरल कोर्स हरु तैयार पार्ने। लेखपढ को स्थिति सम्म प्रत्येक भाषा पुगेको छैन। तर बोलचाल त प्रत्येक भाषा मा अहिले हुन्छ। जुन शब्द त्यस भाषा मा छँदै छैन ती शब्द लाई जबरजस्ती अनुवाद नगर्ने, जस्तै की विज्ञानं प्राविधि का शब्द। तिनलाई जस्ता को तस्तै अंग्रेजी मा नै भन्ने। जस्तै Mitochondria ---- त्यसको नेपाली मा पनि शब्द छैन। And that's fine. Mitochondria लाई प्रत्येक भाषा मा Mitochondria नै भनेको राम्रो। होइन भने अनावश्यक confusion मात्र हुन्छ। देशको प्रत्येक भाषा मा हिंदी त पर्ने नै भो, अंग्रेजी पनि पर्ने भो। नेपाली, अंग्रेजी र हिंदी का सामग्री देश भरि नै प्रसारित गर्ने।

एउटै पाठ (lesson) हप्ता मा तीन चार पटक दोहोर्याएर प्रसारण गर्ने।  एक पटक बिहान हुन सक्छ, भरे दिउँसो, बेलुकी, शनिवार। कुन मान्छे लाई कति बेला फुर्सत हुन्छ भन्न गार्हो छ। अनि एक भन्दा बढ़ी फ्रीक्वेंसी मा प्रसारण गर्ने। नेपाली भाषा मा एउटा फ्रीक्वेंसी मा होला, हिंदी मा अर्कोमा, अंग्रेजी मा अर्कै फ्रीक्वेंसी मा होला। मातृभाषा मा अर्को फ्रीक्वेंसी मा। कुनै पनि विषय वर्ष को जुन सुकै समय शुरू गर्न मिल्ने हुनुपर्छ। यो होइन कि ला मेरो त दुई वटा lesson मिस भो, अब एक वर्ष पर्खिनु पर्ने भो भन्ने नहोस्। दिन को जुन सुकै समय, हप्ता को जुन सुकै दिन, वर्ष को जुन सुकै महिना या हप्तामा जुन सुकै वर्ग/क्लास को जुन सुकै विषय शुरू गर्ने हुनुपर्छ।

प्रत्येक पाठ ४० मिनट को होला। प्रत्येक पाठको अन्त्यमा यस पाठको पुनर्प्रसारण यति, यति र यति बेला हुनेछ भनेर फुक्ने। यस पछि को पाठ का लागि यति या यति बेला सुन्नुस भनेर फुक्ने। योभन्दा पहिला को पाठ का लागि भनेर त्यसको पनि detail दिने।

सारा देशलाई १० वर्ष को स्कूलिंग गराउने सकेसम्म कम समयमा सकेसम्म कम खर्चमा गराउने योभन्दा राम्रो उपाय छ जस्तो मलाई लाग्दैन। सरकारी कामकाजको भाषा त जहिले हुन्छ तहिले हुन्छ। यस मार्फ़त देश भरिको भाषा लाई सम्मान दिन सकिन्छ। तुरुन्तै।

तर यति ले पुग्दैन। विद्यालय भवन बनाउनै पर्छ। शिक्षक तालीम गर्नै पर्छ। स्कूल लंच गर्ने पर्छ। प्रौढ़ हरुलाई बेलुकी स्कूल लानै पर्छ।

तर यसरी FM Broadcasting ले १०-१२ शुरू का वर्ष को पठनपाठन हुन्छ भने कॉलेज/विश्विद्यालय का लागि गाउँ गाउँ मा इंटरनेट पुर्याए पुग्छ। केही वर्ष परखे गूगल ले नै आकाश बाट पुर्याइदिन्छ। अनि नेपाल साँची नै  lifelong education को युगमा पुग्छ।

देश मा लोकतंत्र बलियो पार्न, देश मा आर्थिक क्रांति गर्न नंबर एक कुरा नै शिक्षा हो। र यसमा FM टेक्नोलॉजी र इंटरनेट टेक्नोलॉजी ले आकाश पाताल फरक पार्छ। आकाश भनौं। आकाश मात्रै।

मुख्य फोकस Math र Science मा हुनुपर्छ। बिज्ञान को ठ्याक्कै उही पाठ लाई नेपाली, हिंदी, अंग्रेजी, मातृभाषा मा सुन्न पाए मान्छे ले भाषा पनि सिक्छ। गरीब को बच्चा लाई ला प्राइवेट इंग्लिश बोर्डिंग स्कुल मा पढ्न पाइयेन भन्ने ग्लानि हुँदैन। कम हुन्छ। अंग्रेजी त छँदैछ। विस्तारै हिंदी र चिनिया भाषा को विश्व मा महत्व बढ्दै जान्छ जस्तो लाग्छ। Nepal is lucky to be where it is.

भुमि सुधार राम्रो कुरा हो तर यो Universal, Lifelong Education को कुरा भुमि सुधार भन्दा १०० गुणा बढ़ी effective हो। यो सरकारको नंबर एक जिम्मेवारी हो।

Baburam Bhattarai

उपत्यका र पहाडी–हिमाली जिल्ला खुलेपनि मधेस–तराई–थरुहटमा अनिश्चितकालीन बन्दः मोर्चा
कार्यकारी अधिकार प्रयोग गर्ने, सम्पत्ति जम्मा गर्ने, धाकधक्कु लगाउने खालको स्वभाव मेरो होइन —बाबुराम भट्टराई

संविधानसभाको प्रक्रिया पूरा गर्न ५÷७ दिन समय लाग्न सक्छ । यसर्थ झन्डै १०–१५ दिनभित्र नयाँ संविधान जारी हुन्छ । ...... प्रक्रिया सबै पुरानै हुन् । मस्यौदा तयार भएपछि सभासदहरुलाई केही दिन अध्ययनका लागि दिइन्छ र उहाँहरुलाई संशोधन प्रस्तुत गर्ने समय पनि दिइन्छ । त्यसपछि प्रत्येक धारामा छलफल गरेर विधिवत् ढङ्गले परित गर्नुपर्ने हुन्छ । ती सबैलाई समेटेर मैले १० देखि १५ दिनको कुरा गरेको हुँ । ...... हामीले भनेका कृुरामा जनताको प्रतिक्रिया नै आएन भने अथवा सहज ढङ्गले ग्रहण गरियो भने हाम्रो समाज अगाडि बढेको रहेनछ भनेर बुझ्नु पर्दछ । त्यसैले हामी जति अगाडि बढ्छौँ त्यति नै प्रतिक्रियाहरु आउँछन् । यसले अग्रगमनकै सङ्केत गर्दछ । ....... एमाओवादीको विचार वा मेरो व्यक्तिगत विचारको कुरा गर्दा जसको भाषा र जनसङ्ख्या १ प्रतिशतभन्दा बढी छ, त्यस समुदायलाई छुट्टै प्रदेश दिने भन्ने थियो । त्यसलाई आधार मान्दा १३ प्रदेश हुन आउँछन् । तर त्यसमा अन्य पक्षहरु खासगरी कांग्रेस, एमाले सहमत नभएपछि ६ प्रदेशमा नै सम्झौता गर्नै पर्ने बाध्यता रह्यो । तिनै १३ प्रदेशलाई साझा पहिचान र सामथ्र्यका आधारमा पुनर्संरचना गर्दा ६ प्रदेश हुन आएको हो । ....... मलाई पनि केही नेताहरुको अनावश्यक हठ र जिद्दीले गर्दा हामी आफैँले स्थापित गरेका मान्यताहरु कार्यान्वयन भएका छैनन् भन्ने लाग्छ । उदाहरणका निम्ति सुदूरपश्चिमलाई कथित अखण्ड बनाउने नाममा हिजोका पञ्चायतकालीन विकास क्षेत्र कायम गर्नु पर्ने भनेर जबर्जस्ती थारु बाहुल्य क्षेत्रलाई चुँडाउने काम भयो । त्यसका अतरिक्त मगर बाहुल्य क्षेत्र पनि बाँडिन पुग्यो र पूर्वमा थारु तथा मधेसी बाहुल्य क्षेत्र पनि चुँडिन पुग्यो । त्यो सर्वथा अनुचित छ । ...... कर्णाली क्षेत्र एउटा विशिष्ट क्षेत्र भएकाले त्यसलाई अलग्गै एउटा प्रदेशका रुपमा कायम गरिनुपर्छ भन्ने जुन आवाज उठेको छ, त्यसलाई जायज मान्न सकिन्छ । ...... अहिलेको सीमाङ्कनमा हामी कोही पनि सहमत छैनौँ । जतिवेला म क्रान्तिकारी जनपरिषद्को अध्यक्ष थिएँ, त्यतिबेलादेखि नै हाम्रो पार्टीले १३ प्रदेशका कुरा अगाडि सारेको हो । हाम्रो पार्टीको ढाँचा पनि त्यहीअनुरुप रहेको छ । हाम्रो दृष्टिकोणमा १३ प्रदेश नै वैज्ञानिक र उपयुक्त थियो । ...... अहिलेको बाध्यात्मक सम्झौता हो । यसलाई आत्मसमर्पण भन्नु उपयुक्त हुँदैन । पहिलो संविधानसभामा जतिबेला माओवादी सबैभन्दा ठूलो र पहिलो शक्तिका रुपमा थियो, त्यतिवेला नै हामीले संविधान बनाउन सकेको भए निकै सम्मानजनक र अग्रगामी प्रकारको संविधान बन्ने थियो । उदाहरणका रुपमा

२०६९ जेठ २ गतेको सहमतिमा कायम हुन सकेको भए ११ प्रदेश हुन्थ्यो । त्यहाँ राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्री भएको एउटा मिश्रित शासकीय प्रणाली लागू गर्ने भनिएको थियो । ५०–५० प्रतिशत समानुपातिक र प्रत्यक्ष निर्वाचित प्रणालीको कुरा थियो । महिला, दलितका अधिकारका कुराहरु सुनिश्चित गरिएका थिए । तर हाम्रा केही उग्र क्रान्तिकारी र यान्त्रिक जडसूत्रवादी साथीहरुको जोडबलले गर्दा हामी त्यसमा कायम रहन सकेनौँ । त्यसैको परिणाम भनौँ त्यसभन्दा तल ओर्लिएर यो सम्झौता गर्नुप¥यो । त्यसैले भन्ने गरिन्छ– भुईंको टिप्दा पोल्टाको पनि खस्छ ।

हामीमा त्यही लागू भएको छ, यो दुखद कुरा हो । अब फेरि पनि हामीले सम्झौता गरेर गएनौँ भने त्यही दुःखद इतिहास दोहोरिन सक्छ । .......... अहिले पनि कांग्रेस–एमालेका कतिपय नेता अनौपचारिक कुराकानीमा भन्ने गर्नुहुन्छ– ‘सङ्घीयता, धर्मनिरपेक्षता, समानुपातिक र समावेशी प्रतिनिधित्व तथा गणतन्त्र हाम्रो मुद्दै होइन, तपाईंहरुका कारणले हामीले मानिदिएका हौँ ।’ त्यो त उहाँहरुको आफ्नो धर्म भैहाल्यो । ....... यी चारवटा खम्बामा उभिएको संविधान बन्यो भने त्यसमाथि तला थप्दै जान सकिन्छ । ....... विज्ञान र विचार कहिल्यै पनि समाप्त हँुदैन । उतार–चढाव हुँदै अगाडि बढ्ने क्रममा कहिले बलियो र कहिले कमजोर देखा पर्छ । ...... यसले एउटा चरणको, एउटा युगको कार्यभार पूरा ग¥यो र अब नयाँ चरणको आन्दोलनको कार्यभार पूरा गर्न यसले आफूलाई रुपान्तरण र नयाँ ढँगले पुनर्गठन गरेर अगाडि बढ्नु पर्छ । ........ पार्टी भनेको समयको आवश्यकता पूरा गर्ने एउटा माध्यम हो, साध्य होइन । विचार र दर्शन चाहिँ निरन्तर शाश्वत् रहन्छन् तर पार्टी, सङ्गठन समयअनुसार गठन, विघटन र पुनर्गठन भइ नै रहन्छन् । ....... एक चरणको कार्यभार पूरा गरेसँगै पुँजीवादी क्रान्तिका उपलब्धिको रक्षा गर्नु, त्यसलाई संस्थागत गर्नु र पुँजीवादी आर्थिक, सामाजिक, सांस्कृतिक आधार निर्माण गर्दै समाजवादी क्रान्तिको दिशामा अगाडि बढ्नु यसको अबको मुख्य कार्यभार हो । त्यसका निम्ति हिजोको विचार, राजनीतिक कार्यदिशा, सङ्गठनात्मक संरचना, पद्दति, नेतृत्व र कार्यशैलीले मात्रै पुग्दैन । अब नयाँ चरणमा माक्र्सवादको विचारलाई नयाँ उचाइमा विकसित गर्नुपर्छ; हिजोकै माओवाद भनेर मात्रै पुग्दैन । माओपछि माक्र्सवादको नयाँ विकास हामीले गर्न सक्नु पर्छ । हिजोको नयाँ जनवादी क्रान्ति गर्ने कार्यदिशाले अब हुँदैन । समाजवादी क्रान्ति गर्ने नयाँ कार्यदिशा विकसित गर्नुपर्छ । हाम्रो पार्टी नयाँ जनवादी क्रान्ति गर्न र जनयुद्ध सञ्चालन गर्न बनेको पार्टी हो । त्यसैले अब समाजवादी क्रान्ति सम्पन्न गर्न पार्टीको ढाँचालाई पनि नयाँ ढङ्गले विकास गर्नुपर्छ । नेतृत्व र कार्यशैली पनि नयाँ ढङ्गको हुनुपर्छ । यो समग्रतामै नयाँ बन्नुपर्छ भन्ने विचार मैले केही समय अघिदेखि सार्दै आएको छु । ....... नयाँ शक्ति भन्नुको अर्थ हाम्रो पार्टीलाई नयाँ आधार, नयाँ विचारसहित पुनर्निर्माण गरेर सबैलाई समेट्दै अगाडि जाने हो । यसमा मैले तीन वटा आधार दिएको छु । पहिलो– पार्टी भित्रका अग्रगामी सोच राख्नेहरुलाई लिएर नयाँ शक्ति बनाउने । दोस्रो– हाम्रो पार्टीबाहिर रहेका प्रगतिशील शक्तिहरुको धु्रवीकरणसहित अगाडि बढ्ने । तेस्रो– आन्दोलनमा नै नभएका विल्कुल नयाँ मान्छेहरुलाई लिएर नयाँ शक्ति बनाउने । ...... हामीले माक्र्सवादलाई दुनियाँ बुझ्ने मात्र होइन, बदल्ने विज्ञानका रुपमा बुझ्छौँ । ........ मेरो पहिलो प्राथमिकता यही पार्टीलाई रुपान्तरण र पुनर्निर्माण गरेर अगाडि बढ्ने हुन्छ । त्यसका निम्ति नयाँ विचार, नयाँ कार्यदिशा र नयाँ नेतृत्वसहितको नयाँ सङ्गठनात्मक पद्धतिको आवश्यकता हुन्छ । यसो भन्दैगर्दा यहाँ कमरेड प्रचण्डले २५ वर्षदेखि नेतृत्व गर्दै आउनुभएको हुनाले कमरेड बाबुरामले नेतृत्व गरेपछि नयाँ हुन्छ भन्ने विल्कुल गलत धारणा पनि सुनियो । म विगत २ वर्षदेखि पार्टीको कुनै सार्वजनिक पदमा छैन र साधारण केन्द्रीय सदस्य मात्र छु । मलाई कुनै पद चाहिएको होइन । मैले भन्न खोजेको कुरा के हो भने अध्यक्ष प्रचण्ड र मैले अर्थात हामी दुबैले पद छोडिदिऊँ । हामी वैचारिक राजनीतिक काममा बढी केन्द्रित होऔँ । हिजो जनयुद्धबाट शान्ति प्रक्रियामा आउँदा हामीले त्यही भनेका थियौँ । पहिले कान्तिपुरमा दिएको अन्तर्वार्तामा उहाँले ‘हामी गान्धी भएर जान सक्छौँ’ भनेर भन्नुभएको थियो । त्यो अन्तर्वार्ता हामी दुबैले सल्लाह गरेर नै दिइएको थियो । पद छोड्ने भन्ने कुरा तत्कालै भन्दा पनि आवश्यक परेको खण्डमा हामीले त्यसो गर्न सक्छौँ भनिएको थियो । मलाई लाग्छ अब त्यो बेला आयो । अब संविधानसभाबाट संविधान जारी भइसकेपछि अध्यक्ष प्रचण्डले र मैले हामी दुबैले सक्रिय नेतृत्व नयाँ पुस्तालाई हस्तान्तरण गरेर नयाँ ढङ्गले पार्टीलार्ई पुनर्गठन र परिमार्जन गर्ने र हामीले वैचारिक राजनीतिक ढङ्गले आन्दोलनलाई सघाउ पु¥याउने मेरो प्रस्ताव हो । यसरी जान सक्याँै भने यही पार्टीबाट नयाँ ढङ्गले रुपान्तरित भएर जानसक्ने एउटा विकल्प रहन्छ । तर पार्टीभित्र सहमति भएन, अरु नेताहरुले मान्नुभएन र यसैलाई टालटुल पारेर जाने भन्न थाल्नुभयो भने मैले सायद दोस्रो विकल्पतिर सोच्नुपर्ने हुन्छ । दोस्रो विकल्प भनेको चाहिँ हामी विचार मिल्ने साथीहरु अन्य वामपन्थी प्रगतिशील शक्तिहरुसँग मिलेर नयाँ ढङ्गले अगाडि बढ्ने विकल्पतिर जानुपर्ने हुन सक्छ ।

तेस्रो भनेको विल्कुलै नयाँ ढङ्गले नयाँ शक्ति निर्माण गरेर जानुपर्ने पनि हुन सक्छ ।

त्यसैले यी तिनैवटा विकल्पलाई मैले खुला राखेको छु । ...... अहिले पार्टी गुटमा मात्र होइन, अत्यन्त स्वार्थ समूहहरुमा विभाजित छ । ..... नयाँ पुस्तालाई अगाडि आउने मार्ग प्रशस्त गरिदिने नै क्रान्तिकारी सही विचार हुन्छ भन्ने मेरो निजी विचार छ । ...... हाम्रो जस्तो पिछडिएको समाजमा माक्र्सवाद जस्तो द्वन्द्वात्मक भौतिकवादी विज्ञानलाई सबैले ग्रहण गर्न सक्दैनन् । मानिसहरु विचार बुझेर भन्दा पनि एउटा आस्था र विश्वासको आधारमा लाग्दछन् । हामीकहाँ धर्म र संस्कारका आधारमा अगाडि बढ्ने प्रचलन छ । त्यसले नेता कार्यकर्तामा आफूले विश्वास गरेको मानिसको पछि लाग्ने प्रवृत्तिको विकास गराइदियो र तलदेखि माथिसम्म गुट बन्दै जान थाले । हामीले यसैको विरासत लिएका छौँ । यसलाई अब हामीले तोड्नु पर्छ र २१ औँ शताब्दी अनुकूलको नयाँ माक्र्सवाद विकास गर्नुपर्छ । त्यसै अनुरुप हामीले अब समाजवादी क्रान्तिको नयाँ कार्यदिशा विकास गर्नुपर्ने हुन्छ ।

लेनिनले बनाएको पार्टी ढाँचालाई स्टालिनको पालामा आएर जसरी विकृत र भ्रष्टीकरण गरियो, त्यसको विकल्प हामीले सोच्नै पर्छ ।

.......... अब नयाँ चरणमा नयाँ ढङ्गको पार्टी चाहिन्छ । त्यसैले मैले बनाउने होइन, हामी सबै मिलेर बनाऔँ भन्ने मेरो आग्रह हो । तर बाबुराम एक्लैले पार्टी फुटाएर एउटा गुट बनाउँछ भन्ने भनाइ शतप्रतिशत झुट कुरा हो । .......

कमरेड प्रचण्ड स्टालिनको पुरानो एकमनावादी चिन्तनबाट प्रभावित हुनुहुन्छ । त्यसवाट निस्कन उहाँलाई बडो गाह्रो छ ।

मेरो धारणा चाहिँ स्टालिनको स्कुलबाट ननिस्केसम्म माक्र्सवादको विकास हुँदैन भन्ने छ । हाम्रो टकराव यहीँनेर परिराख्छ । कहिलेकाहीँ नयाँ ढङ्गले जाऔँ भन्नुहुन्छ । त्यतिवेला हाम्रो एकता बलियो हुन्छ, तर प्रायः उहाँ संस्कार, सङ्गत अथवा विरासतको कारणले हो कि त्यसबाट मुक्त हुन सक्नुहुन्न । .......... म जस्तो सामान्य गाउँले किसान पृष्ठभूमिबाट आएको मान्छे, एसएलसी दिने बेलासम्म गोठालो भएर हप्तामा ५ दिन स्कुलमा पढेर जाँच दिएँ, अहिले यो जिम्मेवारीसम्म आइपुगेँ, पार्टीले मलाई यो हैसियतसम्म पु¥यायो । ...... म प्रधानमन्त्री त भएँ तर त्यसको स्वाद मलाई त्यति गढेन । कुनै बेलामा त मलाई चिन्तन मनन र वैज्ञानिक अनुसन्धानमा लाग्न मन लाग्छ । तर अहिलेको समाजको आवश्यकता हे¥यो भने समाजलाई बल्ल–बल्ल यो अवस्थासम्म पु¥याइएको छ । यो राजनीतिक परिवर्तनको एउटा शृङ्खला मात्र पूरा भएको हो । परिवर्तनको चक्र त निरन्तर अगाडि बढिरहन्छ । यो परिवर्तनको प्रक्रियाबाट अलग्गिँदा इतिहासले खोजेको जिम्मेवारी पूरा नहुन सक्छ, धेरै जनता निरास बन्ने स्थिति आउन सक्छ भनेर म निरन्तर यही प्रक्रियालाई मजबुत बनाउन लागि रहेको छु ।

बाबुरामको नयाँ पार्टीको नाममा ‘माअाेवादी’ नजाेडिने

‘समाजवादमा जाने लक्ष्य लिने अनि नयाँ जनवादको गन्ध आउने माओवादी कसरी राख्ने ?’ बाबुरामको भनाई उद्यृत गर्दै स्रोतले भन्यो, ‘माओको योगदानलाई समेट्ने तर, पार्टीकै नाममै राख्दा भ्रम हुने भएकोले प्रारम्भमा नै त्यसलाई हटाएर जाँदा नै राम्रो हुन्छ ।’ ...... मध्यम वर्गलाई समेटेर अगाडिको यात्रा तय गर्नुपर्ने बाबुरामलाई लागेको छ । चिन्तनगत रुपमा त्रुटी रहे पनि मोहन वैद्यहरु इमान्दार रहेको बाबुरामलाई लागेको छ । ...... ‘भावनाको कुरा गरेर किरणलाई रोइकराई गर्दै पार्टीमा ल्याएर खाउँला भन्ने दाउ प्रचण्डको छ, उनको राजनीति बचाउँने अन्तिम अस्त्र त्यहीमात्र छ, भ्रष्ट, भद्दा कार्यशैली विचारविहीन प्रचण्डलाई अगाडि लगाएर किरणजी जालान् भन्ने लाग्दैन, त्यहाँभित्रका लोभीपापीलाई प्रचण्डले तान्न सक्छन् । तर, त्यो क्षणिक हो ।’ बाबुरामको भनाई उद्यृत गर्दै स्रोतले भन्यो । ....... संविधानका विवादित विषयमा सुझाव लिने नाममा उनले विभिन्न पार्टीमा असन्तुष्ट रहेका, फरक मत राखिरहेका र समाजका सदावहार बागीहरुको समूहलाई सिंहदरबार बोलाएर विचार लिने र आफू निकट बनाउने प्रयास गरिहरको छन् । अहिलेका पार्टीबाट अपेक्षित विद्रोह हुने लक्षण नदेखेपछि बाबुरामले विभिन्न समूहमा रहेका असन्तुष्ट जमातलाई आफ्नो नयाँ शक्तिको आधार बनाउन खोजेको चर्चा छ ।

नोटको बिटो बाड्दै आन्दाेलन चर्काउँदै अमरेश, उपेन्द्र र महतो
समाजवादी फोरमका सहअध्यक्ष श्रेष्ठसहित तीन दर्जन बढी कार्यकर्ता पक्राउ

यदि Indophobia नेपालको गरीबी को नम्बर एक कारक तत्त्व हो भने

यदि Indophobia नेपालको गरीबी को नम्बर एक कारक तत्त्व हो भने, जुन की अवश्य हो, त्यो Indophobia नभएको, त्यो रोग नलागेको मधेसी समुदाय का नेता हरुलाई देश चलाउने निर्णय पहाड़का जनताले गर्नु पर्छ। अनि मात्र देश समृद्धि तर्फ उन्मुख हुन्छ। मधेसी जनजाति को एउटै एकीकृत राजनीतिक पार्टी यस कारण नै चाहिएको हो। पहाडका जनजाति जो गरीबी को मार मा बढ़ी परेका छन, पुस्तों पुस्ता देखि, र अहिले सम्म त्यो मार बाट उम्किन सकेका छैनन् ---- त्यो पहाड़को जनजाति समुदाय मधेसी समुदाय सँग गोलबंद हुनु बड़ो जरुरी भइसकेको छ। त्यो मधेसी जनजाति एकताले नेपालमा समृद्धि को ढोका खोल्छ। त्यस बाट बाहुन हरु लाई पनि फाइदा हुनेछ।

Nepal GDP $20 Billion, Bihar GDP $60 Billion

Bihar is the poorest state in India, but its GDP is three times that of Nepal.

फिर भी Anti-Madhesi Racist लोग कहते रहते हैं बिहारी हरु नेपाल पस्यो। कंगाल देश है। कौन आ रहा है? थोड़ा बहुत आ जाते हैं। लेकिन जितना आते हैं उससे १०-२० गुणा से ज्यादा उधर जाते हैं। और जाना भी चाहिए। लोग जाते हैं, काम करते हैं। रोजी रोटी कमाते हैं, अपने परिवार का देखभाल करते हैं, तो अच्छा ही करते हैं।

जल्दी जल्दी संविधान लिखिए और नेपाल को double digit growth rate के रास्ते पर ले चलिए। ताकि प्रत्येक सात साल में GDP doubling होता चला जाए।

२०१६ ----  २० बिलियन
२०२१ ----  ४० बिलियन
२०२६ ----  ८० बिलियन
२०३१ ---- १६० बिलियन

Basic law and order maintain गर्ने, निष्पक्ष निर्वाचन गर्ने हो भने आफसे आफ १०% पुग्छ। नीतिश ले देखाई सकेको बाटो हो।

राम वरण जनकपुर को मान्छे तर राम वरण शीतल निवास बाट हटोस भन्ने सबै भन्दा हतार मलाई छ। न मेरो उसँग जात मिल्छ, न पार्टी मिल्छ, न त मैले ढाका टोपी लाउँछ उसले जस्तो। राम वरण जनकपुर को हो तर मेरो टोल को होइन। (Kidding)

जल्दी से संविधान लिखिए और राम वरण को बाई बाई किजिए। देश को द्रुततर आर्थिक प्रगति के रास्ते पर लाइए। इस transition period को और कितना लम्बा किजिएगा?

Bihar@2025 = $240 Billion
"They Don't Do Random"
१५% और १०% में फर्क
All Of Bihar Is One Big City
Bihar@2025
India: A 15% Growth Rate Is Possible
Janakpur Patna Kolkata Industrial Corridor
बिहार के लिए फोर्मुला

List of Indian states by GDP

Maharashtra has highest GDP about $233 billion while Lakshadweep has the smallest GDP of $60 million.

Indian states by GDP

Maharashtra has highest GSDP among 33 Indian States and Union Territories. Maharashtra contributes 14.10% of total India's GDP with gross state domestic product around of 1,476,233 crore INR at current prices. India's most populated state Uttar Pradesh is at second position with share of 8.24%. Tamil Nadu (7.93%) is at 3rd, India's most economically free state Gujarat (7.31) is at 4th and West Bengal (6.75%) is at 5th position in year 2013-14...... In US Dollor, 7 states has economy of greater than $100 billion. Economy of Maharashtra is approx. $287 billion.

Comparing Indian states and territories with countries: An Indian summary